مقالات سری آموزشی سئو
کارشناسان سئو در کار خود ابزارهای فراوانی به کار میبرند که بعضی از این ابزارها توسط خودِ موتورهای جستجو تهیه شدهاند. موتورهای جستجو دوست دارند وبمسترها محتوای خود را طوری تولید کنند که هم برای کاربران جذاب باشد و هم برای رباتهای خزنده قابل فهم باشد. به همین خاطر ابزارها و فرصتهای فراوانی از امکان تحلیل گرفته تا راهنماییهای مختلف در اختیار ما قرار میدهند. به علاوه، موتورهای جستجو برای تشخیص کیفیت سایتها از فاکتورهای متعددی استفاده میکنند. در این مطلب تلاش میکنیم به بررسی ابزارها و خدماتی که مورد استفاده موتورهای جستجو هستند، بپردازیم.
پروتکلهای موتورهای جستجو
1. نقشه سایت
سایتمپ یا نقشه سایت، یک فایل است که شامل لیستی از آدرسهای مهمترین محتواهای موجود در سایت میباشد تا خزندههای موتورهای جستجو بتوانند به راحتی سایت را ایندکس کنند. هدف اصلی نقشه سایت شما، کمک به موتور جستجو است تا محتوایی که تا به حال در سایت شما پیدا نشده، را کشف و طبقهبندی نماید. نقشه سایت میتواند انواع مختلفی از محتوا را شامل شود، از جمله ویدیوها، تصاویر و متن، و آن را به رباتهای خزنده نمایش دهد.
برای به دست آوردن اطلاعات دقیقتر درباره نقشههای سایت و روش ساخت آن، شما میتوانید به مقاله ای که پیشتر در بخش مطالب آموزشی فنابایت با عنوان “سایت مپ (sitemap) یا نقشه سایت چیست؟” منتشر شده است، مراجعه کنید. سه نوع مختلف از نقشههای سایت را مورد بررسی قرار دادهایم:
XML
نقشه سایت با پسوند XML به منظور هدایت موتورهای جستجویی طراحی شده است. با استفاده از این نقشه سایت، رباتهای موتورهای جستجو میتوانند در جریان آخرین به روزرسانیها قرار بگیرند.
مزیت: فرمت XML بیشترین شناخته شده و رایج برای ایجاد نقشه سایت است. این فرمت به سادگی توسط موتورهای جستجو تشخیص داده میشود و بسیاری از ابزارهای ساخت نقشه سایت نیز قادر به تولید آن هستند.
عیب: فایلهای XML معمولاً حجیم هستند. زیرا XML نیاز به برچسبهای باز و بسته در سراسر فایل دارد، بنابراین اندازه فایل ممکن است بسیار بزرگ شود.
RSS
استفاده از فید RSS برای نمایش محتوای صفحه وب بدون هیچ تزئینی یا طراحی، صرفاً به منظور خواندن اطلاعات و محتوا استفاده میشود.
مزیت: نگهداری و مدیریت نقشه سایت با فید RSS به سادگی انجام میشود. برنامهنویسی نقشههای RSS (در صورت نیاز) بسیار آسان است، به ویژه زمانی که محتوای جدید افزوده میشود.
عیب: مدیریت فید RSS دشوارتر است. اگرچه فید RSS یک فرمت متفاوت از XML است، اما به دلیل به روزرسانیهای مکرر، مدیریت آن نسبت به XML دشوارتر است.
TXT
نقشه سایت با پسوند txt برای سایتهایی که آدرس صفحاتشان تغییر نمیکند، مناسب است.
مزیت: ساخت آن بسیار آسان است. نقشه سایت با فرمت Txt از یک آدرس وب در هر خط استفاده میکند و قابلیت ذخیره سازی تا 50000 خط مختلف را دارد.
عیب: امکان اضافه کردن متادیتا (meta data) به صفحات وجود ندارد. به عبارت دیگر، امکان تعریف اطلاعات تکمیلی درباره صفحات در نقشه سایت با فرمت Txt وجود ندارد.
2. فایل Robots.txt
فایل robots.txt یک فایل متنی با پسوند txt است که توسط وبمسترها استفاده میشود تا چگونگی خزیده شدن و ایندکس شدن وبسایت خود توسط رباتهای موتورهای جستجو را تعیین کنند. این فایل به وبمستر اجازه میدهد قوانین و دستورات خاصی را برای رباتها مشخص کند و محتویاتی که باید خزیده و ایندکس شوند و محتویاتی که باید از خزیده شدن و ایندکس شدن جلوگیری شود را تعیین نماید. با استفاده از این فایل، وبمسترها میتوانند به رباتهای موتورهای جستجو دستورات خاصی مانند منع دسترسی به بخشهای خاصی از سایت، تعیین محدودیتهای نرخ خزش، تعیین مکان سایت نقشه و سایر تنظیمات مربوطه را اعمال کنند.
به وسیلهٔ فایل robots.txt، وبمسترها قادرند به موتورهای جستجو اعلام کنند که کدام بخشهای سایت برای رباتها “قابل خزش” میباشد و کدام مناطق غیرمجاز تلقی میشوند. این فایل به ما اجازه میدهد تا مشخص کنیم که فایلهای نقشه سایت و پارامترهای crawl-delay در کدام بخشها قرار دارند.
باید توجه داشت که همهٔ رباتها به فایل robots.txt پیروی نمیکنند! در بعضی موارد، رباتهایی توسط هکرها ساخته میشوند که این پروتکل را رسمیت نمیبخشند و به منظور دسترسی به دادههای خصوصی یا حساس استفاده میشوند. به همین دلیل، توصیه میشود که موقعیت بخشهای مدیریتی و سایر بخشهای خصوصی سایتهایی که به صورت عمومی در دسترس هستند، در فایل robots.txt ثبت نشود. به جای آن، مناسب است این صفحات از برچسب meta robots استفاده کنند تا موتورهای جستجو نتوانند این دادههای حساس را طبقهبندی کنند. برای کسب اطلاعات دقیقتر، میتوانید راهنمای ما دربارهٔ فایل Robots.txt را مطالعه کنید.
3. رباتهای متا
متا تگها ریچ اسنیپت های متنی هستند که برای توصیف محتوای یک صفحه استفاده میشوند. این تگها در صفحه وب سایت قابل مشاهده نیستند، اما در کدهای HTML صفحه وجود دارند و باید در قسمت head فایل HTML قرار گیرند. وظیفه متا تگها، ارائه توضیحات مختصری درباره محتوای صفحه به موتورهای جستجو است.
در این مثال، عبارتهای NOINDEX و NOFOLLOW به رباتها اطلاع میدهند که این صفحه باید از ایندکس شدن خارج شود و همچنین لینکهای این صفحه باید توسط رباتها دنبال نشوند.
4. تگ Rel=Nofollow
هنگام استفاده از تگ nofollow در یک وبسایت، به موتورهای جستجو اعلام میشود که این لینک در محاسبه رتبه صفحه یا PageRank مورد توجه قرار نگیرد. همچنین، تأثیری در محاسبه پیج رنک صفحه مقصد نیز نخواهد داشت. این مثال را ببینید:
<a href="https://example.com" rel="nofollow">لینک به مثال</a>در این مثال، با استفاده از تگ nofollow، به موتورهای جستجو اعلام میشود که لینک موجود به وبسایت مثال، در محاسبات رتبه صفحه و پیج رنک تأثیری نداشته باشد.
در صورتی که میخواهید اطلاعات بیشتری در این مورد کسب کنید، پیشنهاد میکنیم مقاله ما را در این خصوص تحت عنوان «لینک نوفالو (nofollow) با لینک فالو (dofollow) چه تفاوتی دارد؟» را مطالعه کنید.
5. تگ Rel=canonical
تگ Canonical یا تگ کنونیکال (به شکل معروف Rel=Canonical) به گوگل کمک میکند تا در بین مطالبی که شباهت زیادی به یکدیگر دارند، مطلب برتر را تشخیص دهد. به طور ساده، وقتی تگ Canonical در یک صفحه استفاده میشود، گوگل بیشترین اهمیت را به آدرسی که در این تگ مشخص شده است، میدهد و بطور قطع، آن صفحه را در نتایج جستجو ایندکس میکند. به عنوان مثال، فرض کنید موتورهای جستجو به تعدادی آدرس دسترسی داشته باشند که به صفحه اصلی وبسایت شما ارجاع میدهند.
- http://www.example.com
- http://www.example.com/default.asp
- http://example.com
- http://example.com/default.asp
- http://Example.com/Default.asp
برای شما به عنوان یک انسان، تمام این URLهای یک صفحه را با یک مفهوم مشابه نشان میدهد، اما برای خزندههای موتورهای جستجو هر یک از این آدرسها، یک صفحهی منحصر به فرد و متمایز از سایرین است. در نتیجه، در این مثال ساده، ما با 5 صفحه تکراری از صفحه اصلی وبسایت روبرو هستیم، اما در واقع این تنها بخشی از مشکلاتی است که ممکن است با آنها روبرو شوید.
برچسب canonical، به عنوان راه حل اصلی، به موتورهای جستجو اعلام میکند که آدرس مورد نظر به عنوان یک آدرس کانونیکال در نظر گرفته شده است و در صورت دیده شدن در چندین آدرس، بایستی به عنوان یک صفحه منحصر به فرد در نظر گرفته شود. به عبارتی دیگر، این برچسب به موتورهای جستجو اطلاع میدهد که این محتوا در بین تعدادی آدرس یکتا و مختلف قرار دارد. مثال زیر را در نظر بگیرید:
<html>
<head>
<title> Test Canonical by FanaByte </title>
<link rel="canonical" href="https://example.com">
</head>
<body>
<h1>Hello World</h1>
</body>
</html>پیشنهاد میکنم برای درک بهتر مفهوم Canonical، مقاله «هر آنچه باید درباره تگ Rel=Canonical بدانید!» را حتماً مطالعه کنید.
ابزارهای موتورهای جستجو
گوگل وبمستر یا کنسول جستجوی گوگل
کنسول جستجوی گوگل یک منبع گرانبها و حیاتی برای افراد بسیاری از جمله وبمسترها، متخصصان بازاریابی، متخصصان سئو، طراحان وب، صاحبان کسب و کارها و توسعهدهندگان اپلیکیشنها است. این ابزار ارزشمند به آنان امکان میدهد تا بازخورد درباره عملکرد وبسایتها و اپلیکیشنها در نتایج جستجو، شناخت کلمات کلیدی مورد استفاده و موارد دیگر را دریافت کنند. همچنین، از طریق کنسول جستجوی گوگل، میتوانند مشکلات فنی، خطاهای نمایشی و سایر مسائل بهینهسازی را تشخیص داده و رفع کنند.
در گوگل وبمستر میتوانید به امکانات فراوانی از قبیل موارد زیر دسترسی داشته باشید:
استفاده از هدفگیری جغرافیایی – در صورتی که وبسایت شما به دنبال جذب مخاطبان در یک موقعیت یا کشور خاص است، شما قادرید با اطلاعاتی که به گوگل ارائه میدهید، تنظیم کنید که وبسایت شما چگونه در هر کشور نمایش داده شود و کاربران در مناطق مختلف در هنگام جستجو به چه محتواهایی دسترسی داشته باشند.
مدیریت دامنه مورد علاقه – اگر به سایت شما چندین آدرس یا دامنه متفاوت ارجاع میشود، شما میتوانید تعیین کنید که گوگل کدام یک را به عنوان دامنه اصلی در نظر بگیرد. به عنوان مثال، اگر دامنه اصلی شما http://www.example.com است و گوگل لینکی به شکل http://example.com را پیدا کند، با آن به همان شکلی که با http://www.example.com رفتار میکند، برخورد خواهد کرد.
تنظیم نرخ خزش (Crawl Rate) – این نرخ بر سرعت (و البته نه تعداد) درخواستهای رباتهای گوگل در فرآیند “خزیدن” وبسایت تأثیر میگذارد. شما قادرید تنظیماتی را انجام دهید که سرعت درخواستهای رباتهای گوگل بر روی وبسایت شما تناسب با نیازها و ظرفیت آن باشد.
تشخیص بدافزار (Malware) – در صورت شناسایی هر نوع بدافزار که بر تجربه کاربری و رتبه سایت شما تأثیر منفی دارد، گوگل شما را در جریان قرار میدهد و این مسئله را به شما اطلاع میدهد.
گزارش خطاهای خزش (Crawl Errors) – در صورت بروز خطاهایی از جمله خطاهای 404، گوگل شما را مطلع میسازد. برای رفع این خطاها، میتوانید راهنمای کامل رفع خطاهای خزش را مطالعه کنید.
توصیههای HTML – گوگل به دنبال عناصر HTML ناسازگار با موتورهای جستجو مانند توصیفات متا و برچسبهای عنوان میگردد و شما را درباره وجود آنها مطلع میسازد.
سایت شما در محیط وب
آمارهای ارائه شده توسط موتورهای جستجو، شامل اثر کلیدواژهها، تعداد کلیکها، صفحات برتر در نتایج جستجو و آمار لینکها، به کارشناسان سئو در مانیتورینگ و بهبود وضعیت سایت بسیار کمک میکنند.
تنظیمات سایت
با استفاده از این بخش مهم، شما قادر خواهید بود نقشه سایت خود را ایجاد کنید، فایل robots.txt را بررسی کنید، لینکها را تنظیم نمایید و درخواستهای تغییر آدرس را در صورت انتقال از یک دامنه به دامنه دیگر ثبت کنید. این بخش همچنین شامل تنظیمات و پارامترهای URL است که در قسمت قبلی درباره آن توضیح داده شد.
معیارهای 1+
با معمولاً به اشتراک گذاشتن محتوای خود در گوگل پلاس، میتوانید تأثیر قابل توجهی روی نتایج جستجو داشته باشید. در این بخش، شما قادر خواهید بود میزان تأثیر به اشتراک گذاشته شدن محتوایتان در گوگل پلاس را مشاهده کنید.
آزمایشگاهها (Labs)
در این بخش از کنسول جستجوی گوگل، قادر خواهید بود گزارشهایی را مشاهده کنید که هنوز به عنوان آزمایشی توسط گوگل ارائه شدهاند، اما برای وبمسترها بسیار ارزشمند هستند. یکی از گزارشهای مهم، عملکرد سایت است که به شما اطلاع میدهد که سرعت بارگذاری سایت شما برای بازدیدکنندگان به چه صورتی است.
ابزارهای وبمستری بینگ
با توجه به نظرسنجیهای انجام شده توسط comScore در سال 2013، بینگ حدود 17.9% از بازار جستجوی ایالات متحده آمریکا را به خود اختصاص داده است. با این حال، همچنان بیشتر افراد تمرکز خود را بر روی موتور جستجوی گوگل قرار دادهاند و علاقهمند هستند بیشتر با این موتور جستجو کار کنند.
تقریباً میتوان گفت که این افراد به موتورهای جستجوی دیگر غیر از گوگل اهمیت نمیدهند یا انتظار دارند هر روشی که برای گوگل کار میکند، باید برای موتورهای جستجوی دیگر نیز کارآمد باشد. برای درک بهتر این ابزار، میتوانید مقاله “سئو برای موتور جستجوگر بینگ” را مطالعه کنید. برخی از ویژگیهای این ابزار برای وبمستر عبارتند از:
- تحلیل وبسایت: ابزار بینگ به وبمستران امکان میدهد تا وضعیت و بهینهسازی وبسایت خود را بررسی کنند و تحلیل کنند.
- نقشه سایت: با استفاده از این ابزار، میتوانید نقشه سایت خود را بسازید و به بینگ ارسال کنید تا وبسایت شما را بهتر فهرست ببرد.
- بررسی خطاها: بینگ به وبمستران اطلاعاتی درباره خطاها و مشکلات فنی وبسایت ارائه میدهد که میتواند در رفع آنها به کمک شود.
- تحلیل لینکها: با استفاده از این ابزار، میتوانید لینکهای ورودی و خروجی وبسایت خود را بررسی کنید و نحوه تأثیرگذاری آنها را بر رتبهبندی سایتتان در بینگ بررسی کنید.
- تنظیمات وضعیت نمایه: با این ابزار، میتوانید وضعیت نمایهبندی صفحات وبسایتتان در بینگ را بررسی کنید و بهینهسازی کنید.
- مانیتورینگ وبسایت: بینگ به وبمستران امکان مانیتورینگ وبسایت خود را از نظر عملکرد و سرعت بارگذاری صفحات فراهم میکن
خلاصه مطلب
در طی مدتی که گذشته است، موتورهای جستجو تلاش کردهاند تا ابزارهایی را برای بهبود نتایج جستجو ارائه دهند. این اقدام خود یک گام بزرگ در زمینه سئو و بهبود روابط بین وبمسترها و موتورهای جستجو محسوب میشود. اغلب درست است که موتورهای جستجو نقشی مهم در کمک به کارشناسان سئو در بهبود جستجو دارند، اما در نهایت مسئولیت اصلی بر عهده بازاریابان و وبمسترها است تا سئو را به درستی اجرا کنند. به همین دلیل، یادگیری صحیح سئو اهمیت بسیاری دارد. در ادامه، به بحث درباره باورهای نادرست درباره موتورهای جستجو و برطرف کردن برخی از ابهامات خواهیم پرداخت.
