دامنه چیست؟ و چگونه ثبت می شود؟

لحظه ای که تصمیم می‌گیرید یک سایت راه اندازی کنید، یکی از اولین عبارت هایی که به گوشتان خواهد خورد یا اینکه ممکن است قبلا شنیده باشید، دامنه (به انگلیسی Domain) است (دامنه در کشور عزیزمان ایران به اسم دامین یا دومِین هم شناخته می‌شود.) شاید در لحظه اول فکر کنید که دامنه چیز پیچیده ای میباشد؛ ولی به هیچ وجه اینطور نیست.

شما در زمانی که از اینترنت استفاده میکنید، تقریباً هر روز با دامنه های مختلف سر و کار دارید. فقط ممکن است تا الان این موضوع اطلاع نداشته اید. ما در ادامه این مقاله، یک تعریف کامل و ساده از دامین ها به شما ارائه خواهیم داد و در ادامه تمام ویژگی های مهم دامنه ها را به شما دوست عزیز خواهیم گفت. البته ما در فنابایت دو مقاله ی مرتبط دیگر هم برای شما آماده کرده‌ایم که بعد از مطالعه این مقاله می‌توانید با مراجعه کرده و مطالعه این دو مقاله اطلاعاتتان را تکمیل کنید:

• چگونه یک دامنه خوب برای سایت خود انتخاب کنیم؟
• پسوندهای مختلف دامنه ها را بشناسید!

دامنه چیست؟

برای اینکه دیگران بتوانند به راحتی فروشگاه، شرکت یا حتی منزل شما را پیدا کنند، باید شما یک آدرس منحصر به فرد داشته باشید که دیگران بتوانند با مراجعه به آن آدرس شما را پیدا کنند. پس از این رو، هرکدام از وب سایت های شما یا دیگران هم باید یک آدرس داشته باشند. احتمالا می‌پرسید خب این چه ربطی به دامنه وب سایت و دنیای اینترنت دارد و معنی دامنه یا دامین چیست؟ منظور از دامنه یا دامین (به انگلیسی Domain)، همان آدرس منحصر به فرد اینترنتی است. بله درسته! همان آدرس هایی (به انگلیسی URL) که برای باز کردن یک سایت مثلا در مرورگر اینترنت وارد می‌کنید. برای مثال: آدرس اینترنتی وب سایت گوگل، www.google.com است و آدرس اینترنتی وب سایت فنابایت نیز fanabyte.com می باشد.

زمانی که شما قصد داشته باشید که به صورت مستقیم وارد یک وب سایت شوید، شما باید دامنه یا همان آدرس اینترنتی وب سایت مورد نظرتان را در نوار بالای مرورگر خود وارد نمایید (مرورگر به نرم افزاری گفته میشود که با آن میتوانید وب سایت های اینترنتی را مشاهده نمایید و اطلاعات موجود در اینترنت را مشاهده نمایید، به عنوان مثال: Firefox, Google Chrome, Safari و…). در تصویر زیر ما بخشی از مرورگر اینترنت را که در آن قسمت دامنه یک وب سایت را وارد میکنیم را دقیق مشخص کرده ایم که میتوانید مشاهده نمایید.

چند نکته در مورد دامنه ها

حالا که متوجه شدیم دامنه یا دامین چیست، بیاید باهم کمی بیشتر درباری آن ها صحبت کنیم. در ادامه، ویژگی ها و نکات مهم درباره دامنه ها را به شما دوست عزیز خواهیم گفت.

دامنه ها شامل دو بخش اصلی هستند

اولین چیزی که باید بدانید این است که تمام دامنه ها از دو بخش تشکیل شده اند:

1. نام دامنه: این بخش نامی است که شما برای وب سایت خود یا دیگران انتخاب می‌کنید. برای انتخاب اسم وب سایت، شما هیچ محدودیتی ندارید. تنها مساله این است که اسم شما باید سرهم باشد و نمیتوانید از فاصله در نام خود انتخاب کنید، البته شما میتوانید کلمات را با (–) از هم جدا کنید.
2. پسوند: در اینترنت پسوند های بسیار زیاد و متنوعی برای ثبت دامنه وجود دارند. هر کدام از این پسوند ها، معنایی به خصوص دارند و گاها بعضی از دامنه ها برای کشورهای خاصی می باشند البته بدین معنا نیست که مثلا شما نمیتوانید دامنه کشور دیگری را برای سایت خود خریداری نمایید. مثلا، پسوند ir به این معنی است که وب سایت شما ایرانی است و این دامنه برای کشور ایران است. همچنین پسوند com مخفف کلمه commerce است و به معنی وب سایت تجاری است. سایر پسوند ها نیز هر کدام دارای معنایی خاصی برای خود هستند.

ما در بخش قبلی وب سایت خود یعنی فنابایت را برای شما مثال زدیم. همانطور که احتمالاً متوجه شده اید، نام دامنه ی سایت ما fanabyte و پسوند آن هم com است.

هر دامنه ای، منحصر به فرد و اختصاصی است

نکته دیگر و بسیار مهمی که باید به آن توجه داشته باشید این است که دامنه ها کاملا اختصاصی هستند. برای مثال، همین آدرس fanabyte.com به نام ما ثبت شده است و بنابراین ما صاحب این دامنه هستیم. پس برای هیچ شخص دیگری این امکان وجود ندارد که ترکیب مشخص شده fanabyte را با نام خود ثبت کند و با آن یک وب سایت راه اندازی کند. با اینحال ممکن است یک آدرس مثل fanabyte.org خالی باشد و امکان ثبت آن وجود داشته باشد، پس اینجا منظور از یک نام با یک دامنه خاص است.

دامنه ها به صورت سالیانه خریداری میشوند

خریدن یک دامنه به صورت سالیانه است. این یعنی زمانی که شما یک دامنه را ثبت و خریداری میکنید (که به هیچ وجه کار سختی نیست و در انتهای این مقاله در مورد آن صحبت خواهیم کرد)، برای مدت زمان مشخصی این دامنه را خریداری و ثبت میکنید. یعنی مثلاً برای 1 سال یا چند سال صاحب آن دامنه خواهید بود و پس از گذشت این زمان، اگر دوباره دامنه خود را تمدید نکنید، شخص دیگری به راحتی میتوانند این دامنه را برای خود تصاحب کند، البته نگران نباشید شما در هر لحظه میتوانید دامنه خود را تمدید کنید، مثلا حتی اگر چندین ماه به انقضای دامنه شما مانده باشد باز میتوانید آن را تمدید نمایید و حتی پس از اینکه دامنه شما منقضی شد باز تا 3 ماه برای شما باقی می ماند که بتوانید آن را تمدید کنید و شخص دیگری نمیتواند آن را ثبت نماید، ولی بخاطر تمدید با تاخیر شما شامل جریمه خواهید شد و باید مبلغ بیشتری بابت تمدید دامنه پرداخت نمایید، و همچنین در زمان منقضی بودن دامنه وبسایت شما از دسترس خارج میشود، یعنی شخصی اگر دامنه وب سایت شما را وارد کند اطلاعاتی به آن نمایش داده نمیشود.

شما برای ساخت وب سایت، به هاست هم نیاز دارید

توجه داشته باشید که برای راه اندازی یک وب سایت، تنها داشتن یک دامنه کافی نیست. چرا که دامنه فقط آدرس اینترنتی شما را مشخص میکند. شما برای اینکه یک وب سایت داشته باشید، علاوه بر دامنه به یک فضای اینترنتی نیاز خواهید داشت که اطلاعات وب سایت (مثلا فایل های طراحی شده، تصاویر، ویدیو ها و…) شما در آن ذخیره شود . به این فضا اصطلاحاً هاست (به انگلیسی Host) (که در فارسی به آن میزبان نیز می گویند) گفته می‌شود.

برای اطلاعات بیشتر درباره هاست، به شما پیشنهاد می‌کنیم حتما مقاله «هاست چیست؟ ویژگی های یک هاست خوب» را مطالعه نمایید.

 URL چیست و چه تفاوتی با دامنه دارد؟

قطعا شما هم در مقالات متعدد دیده اید که عموما از URL برای اشاره به آدرس یک وب سایت استفاده شده است و اکنون ممکن است این سوال برایتان پیش آمده است که دقیقا تفاوت Domain با URL در چیست؟ اجازه بدهید که همه چیز را ساده نگه داریم و به هیچ وجه توضیحات را پیچیده نکنیم. دامنه یا دامین در واقع آدرس صفحه اصلی یا همان اولین صفحه ای که پس از ورود به یک وب سایت به شما نماید داده میشود میباشد و هیچ کاراکتر و علامت اضافی در انتهای پسوند آن قرار نمی گیرد. اما URL ها به تمام مشتقات یک نام دامنه گفته می شود.

به عنوان مثال https://fanabyte.com/fanabyte نام دامنه وب سایت فنابایت است و بقیه ی صفحات سایت ما دارای آدرس URL ای مانند https://fanabyte.com/tutorials یا https://fanabyte.com/support هستند. در نهایت باید این را بدانید که هر صفحه اینترنتی دارای یک آدرس URL مجزا است. صفحه اصلی یک وب سایت فقط خود دامنه است بدون هیچ چیز اضافه دیگری ولی صفحات دیگر آن، هر کدام دارای یک URL منحصر به فرد هستند. و به هیچ وجه امکان ندارد دو صفحه در یک وب سایت، دارای یک URL مشترک باشند.

چگونه باید ثبت دامنه را انجام دهید؟

مراحل ثبت دامنه، اصلا کار سختی نیست. در ادامه مقاله آموزش 2 مرحله ای این کار را به شما می گوییم.

از موجود بودن دامنه ی مورد نظر خود مطمئن شوید

ما قبلاً در ابتدای مقاله توضیح دادیم که هر آدرس اینترنتی یا همان دامین، متعلق به یک شخص می باشد. بنابراین قبل از ثبت دامنه، شما باید دامنه مد نظر خود را بررسی کنید تا از خالی بودن آن (ثبت نبودن آن توسط شخص دیگری) مطمئن شوید. برای این کار فقط کافی است وارد صفحه «بررسی آزاد بودن دامنه» فنابایت شده و در جعبه‌ای که مشاهده می‌کنید اسم دامنه مورد نظرتان را بنویسید. بعد از نوشتن اسم روی گزینه “بررسی دامنه” کلیک کنید.

دامنه ی مورد نظر خود را ثبت کنید

پس از بررسی و اطمینان از خالی بودن دامنه، تنها کاری که باید انجام دهید این است که دامنه مد نظر خود را از طریق یکی از شرکت های ارائه دهنده ی خدمات ثبت و تمدید دامنه که معمولا همان وب سایت هایی که از طریق آنها آزاد بودن دامنه خود را بررسی کرده اید امکان ثبت و خرید را به شما میدهند، خریداری نمایید. فقط باید به این مورد توجه داشته باشید که اگر قصد ثبت دامنه ir را داشته باشید، با قبل از ثبت دامنه در وب سایت ایرنیک به آدرس اینترنتی https://www.nic.ir ثبت نام کنید و گاها پس از ثبت نام و ثبت دامنه جدید ir نیاز به ارائه مدارک شناسایی خواهید داشت. 

حرف آخر ما درباره دامنه 

در این مقاله شما با مفهوم دامنه یا به اصطلاح عامیانه ایرانی، همان دومین آشنا شدید. همچنین به این نکته باید توجه داشته باشید که دامنه وب سایت شما مثل یک شماره تلفن همراه است و هر چقدر ساده تر و جذاب تر باشد، میتواند تاثیر بهتری روی مخاطب شما بگذارد و گاها در خاطر آنها بماند. پس بهتر است کمی وقت بیشتری بگذارید و مطمئن شوید که دامنه درست و مرتبطی را برای سایت خود انتخاب میکنید.